Lýsing

Kuðungakrabbi (einnig kallaður einbúakrabbi, fræðiheiti: Pagurus bernhardus) er rauðappelsínugult krabbadýr sem tekur sér bólfestu í tómum kuðungum snigla á borð við þangdoppur, nákuðunga og beitukónga, allt eftir stærð. Það neyðist hann til að gera því afturendinn á honum er mjúkur og því gómsætur biti fyrir sjávarrándýr. Eftir því sem hann stækkar þarf hann sífellt að finna sér stærri kuðung til að búa í.

Kuðungakrabbi hefur fimm pör af ganglimum. Fyrsta parið eru nokkuð stórar klær sem eru ósamhverfar þar sem önnur er stærri en hin. Karldýrin eru yfirleitt með stærri klær en kvendýrin. Klærnar nota dýrin til að afla sér fæðu og til að verja sig. Kuðungakrabbar hafa samsett augu og fjóra stutta þreifara.

Lifnaðarhættir

Kuðungakrabbi er mest á ferð að nóttu til. Hann er alæta sem lifir meðal annars á smádýrum sem hann veiðir á sjávarbotni en auk þess grefur hann upp bráð. Ef hann kemst í hræ þá fúlsar hann ekki við því. Helstu afræningjarDýr sem veiðir og nærist á öðrum dýrum. á kuðungakröbbum eru fiskar, krossfiskar, aðrir krabbar og fuglar.

Kynin eru aðskilin hjá kuðungakröbbum þannig að hver einstaklingur er annað hvort karldýr eða kvendýr. Við mökun þurfa bæði dýrin að fara úr skel sinni. Kvendýrin bera eggin þangað til þau klekjast en það tekur um tvo mánuði að jafnaði. Kuðungakrabbar ganga í gegnum sex þroskastig þar sem fjögur fyrstu stigin eru sviflægarSem svífa um í sjó eða vatni og geta því dreifst langar leiðir, oft notað til að lýsa lirfum dýra sem annars lifa á botni. lirfur. Á síðasta lirfustiginu leitar dýrið skjóls í tómri kuðungaskel þar sem myndbreytingDýr sem hafa lirfustig, þar sem ungviðið er frábrugðið fullorðnum einstaklingum í útliti, ganga í gegnum myndbreytingu. Við myndbreytingu hverfa einkenni ungviðisins og dýrið tekur á sig mynd fullþroska dýra. þess fer fram og lirfan tekur á sig form fullorðins dýrs og er eftir það fast á botninum. Kuðungakrabbar geta orðið allt að fjögurra ára.

Dreifing

Kuðungakrabbi finnst við Evrópustrendur Norður-Atlantshafsins og allt norður í Norður-Íshafið. Hann er algengur bæði í klapparfjörum og sandfjörum frá neðri fjörumörkum og niður á um 100 metra dýpi.

Helstu ógnir

Tilraunir hafa verið gerðar á lífsháttum kuðungakrabba samfara breytingum á borð við súrnun sjávar og benda þær til þess að kuðungakrabbar verði sljórri þegar sýrustig lækkar. Þá skipta þeir til dæmis síður um skel þegar þeir þyrftu þess stærðar sinnar vegna en það gerir þá berskjaldaðri gagnvart öðrum rándýrum.

Rusl er einnig ógn við tilvist kuðungakrabba. Skortur á hagstæðum tómum kuðungum getur leitt til þess að þeir grípa það sem kló er næst. Ef mikið er af rusli á búsvæði þeirra geta þeir kosið að nýta sér það sem heimili, til dæmis plastglös eða tappa en sjaldan veitir það næga vörn gegn öðrum dýrum.